Arbo Bedrijfsarts - ArboTeam

Ik denk dat mijn werknemer verslaafd is hoe ga ik hiermee om?

Stelt u voor: één van uw werknemers meldt zich steeds vaker ziek, komt te laat, reageert opvliegend en geïrriteerd op u en uw collega’s, kan zich de laatste weken moeilijk concentreren en maakt een verwarde indruk. Allemaal aanwijzingen die op een verslaving kunnen wijzen. Wat kunt u als werkgever in dit geval doen?

U mag als werkgever niet direct vragen aan een werknemer of hij kampt met verslavingsproblemen. Een verslaving kan een gevolg zijn van verschillende factoren, maar wordt altijd vanuit arbeidsrechtelijk perspectief gezien als een ‘ziekte’. Bij het informeren naar een verslaving vraagt u dus in feite naar de medische omstandigheden van de werknemer. Een verslaving uit zich echter vaak in minder functioneren. Hierover kunt u wel in gesprek met uw werknemer.

Wat zijn uw rechten en plichten wanneer een werknemer disfunctioneert ten gevolg van zijn middelengebruik?

U mag werknemer vragen naar de mogelijke oorzaak van zijn verminderde prestaties. Indien werknemer op dat moment ontkent dat er een probleem is waardoor hij slechter functioneert, kunt u op basis van het disfunctioneren een dossier aanleggen. U geeft uw werknemer een kans zijn functioneren te verbeteren door functioneringsgesprekken te voeren en concrete afspraken vast te leggen voor in het personeelsdossier. Mocht er na verloop van tijd geen verbetering optreden, kunt u een ontslagprocedure opstarten wegens het disfunctioneren van de betreffende werknemer.

Het wordt een ander verhaal als de werknemer aangeeft dat hij inderdaad een verslavingsprobleem heeft. In dat geval heeft u te maken met een ‘zieke werknemer’. Het is verstandig contact op te nemen met ArboTeam en u te laten adviseren door onze casemanagers. Zij maken samen met u een inschatting van de situatie en roepen de werknemer eventueel op voor een spreekuur bij de bedrijfsarts. Op basis van het advies van de bedrijfsarts wordt er een re-integratietraject opgestart en een behandelovereenkomst opgesteld. Hierin worden afspraken vastgelegd omtrent de behandeling, tussentijdse evaluaties, werkzaamheden en de mogelijke gevolgen bij het niet nakomen van de afspraken. Met een behandelovereenkomst biedt u de werknemer tijd en mogelijkheden om zich te laten behandelen en uiteindelijk te re-integreren. Indien werknemer niet voldoende meewerkt, kan dit leiden tot beëindiging van de behandelovereenkomst of mogelijk tot ontslag.

Mag u als werkgever in het kader van preventiebeleid uw werknemers laten testen op alcohol en/of drugs?

Volgens de Arbowet bent u als werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van uw werknemers. Dit maakt u ook verantwoordelijk voor de risico’s van middelengebruik. Een verslaafde werknemer heeft namelijk negatieve gevolgen voor het functioneren op de werkvloer, kan gevaarlijke situaties veroorzaken voor zichzelf of collega’s of kan schade veroorzaken aan derden door bijvoorbeeld het nemen van belangrijke financiële beslissingen.

In de STECR Werkwijzer (“verslaving en werk, middelen gebruik en (dis)functioneren op het werk”) worden richtlijnen beschreven die u als werkgever kunt raadplegen bij het formuleren van een alcohol- en drugsbeleid. Hierin legt u regels en afspraken vast die het gebruik van middelen verbied voor en tijdens het werk. Bovendien schetst de STECR Werkwijzer een beeld van de verwachtingen die gelden voor werknemer en werkgever bij verslavingsproblematiek. Deze worden tevens geraadpleegd door kantonrechters.

Indien u een vermoeden heeft van middelengebruik, kunt u een werknemer een alcohol en/of drugstest aanbieden. Daarnaast is het mogelijk al uw werknemers ‘preventief’ te laten testen op middelengebruik. Dit kan echter niet zomaar. Het testen op het gebruik van alcohol en/of drugs heeft een inbreuk op de privacy van de werknemer(s). U mag alleen uw werknemers laten testen indien zij daar van te voren toestemming voor geven en op de hoogte zijn gebracht van de regels uit het alcohol- en drugsbeleid. U dient in het alcohol- en drugsbeleid op te nemen wanneer een werknemer een test dient te ondergaan (steekproefsgewijs of in geval van een concrete verdenking), wat voor test er wordt uitgevoerd, waarop de werknemer precies wordt getest en wat de gevolgen en/of sancties zijn in geval van een positieve testuitslag.

Verslavingsproblematiek is een lastig en gevoelig onderwerp. Het verstrekken van informatie, het geven van voorlichtingen en zorgen voor een vertrouwenspersoon binnen uw organisatie, kunnen uw werknemers helpen. Deze maatregelingen maken uw werknemers bewust van de negatieve effecten van middelengebruik en de mogelijke problematische gevolgen.

Mocht u vragen hebben over verslavingsproblematiek op de werkvloer of wilt u advies van een van onze casemanagers? Neem dan gerust contact op via 040-3043040 of verzuim@arboteam.nl.